Dygestorium laboratoryjne

Czym jest i jak działa dygestorium laboratoryjne?

Dygestorium laboratoryjne (wyciąg chemiczny) to zamknięte stanowisko z wymuszonym przepływem powietrza, które odciąga opary, gazy i pyły ze strefy pracy, zanim dotrą do operatora. Powietrze z pomieszczenia wpływa przez otwarte okno komory z prędkością 0,3 do 0,5 m/s, a szczeliny w tylnej ścianie odprowadzają je do wentylacji budynku albo przez filtr. W komorze panuje lekkie podciśnienie, więc zanieczyszczenia nie wydostają się na zewnątrz. Szerzej zasadę działania opisujemy w poradniku co to jest dygestorium.

W wyszukiwarce i w ofertach pojawia się też zapis „digestorium”, ale w polskiej terminologii technicznej poprawna forma to dygestorium (z łacińskiego digestio).

Norma EN 14175: jakie parametry musi trzymać dygestorium

Dygestoria opisuje norma PN-EN 14175. Określa ona wymiary i materiały komory, metody badania typu (w tym test zatrzymania zanieczyszczeń gazem znacznikowym) oraz badania na miejscu montażu. Najważniejszy parametr w codziennej pracy to prędkość napływu powietrza w oknie roboczym: zwykle 0,3 do 0,5 m/s, mierzona przy otwarciu okna do wysokości roboczej 500 mm.

Dygestoria LabAirTec pracują z układem VAV (Variable Air Volume), który dopasowuje ilość odciąganego powietrza do stopnia otwarcia okna. Czujnik przepływu z dokładnością do 0,01 m/s uruchamia alarm świetlny i dźwiękowy, gdy prędkość spadnie poniżej progu bezpieczeństwa. Jak policzyć potrzebną ilość powietrza dla pomieszczenia, pokazujemy w artykule o tym, jak obliczyć przepływ powietrza w dygestorium. Wszystkie normy mebli laboratoryjnych, razem z produktami, których dotyczą, zbiera strona normy i certyfikaty.

Z tej kategoriiDygestorium bezwyciągoweDygestorium bezwyciągowe LabAirTec „green” to stanowisko z filtracją molekularną Erlab, które oczyszcza powietrze filtrem zamiast odprowadzać je do wentylacji budynku.Zobacz produkt

Dygestorium wyciągowe czy bezwyciągowe (z filtrem)?

Wybór zależy od tego, czy w pomieszczeniu jest kanał wyciągowy i jakie substancje trafiają do komory. Dygestorium wyciągowe podłącza się do centralnej wentylacji o wydajności od 400 do 1200 m³/h na stanowisko; wyrzuca powietrze na zewnątrz budynku i nadaje się do szerokiego zakresu odczynników. Dygestorium bezwyciągowe LabAirTec „green” oczyszcza powietrze filtrem węglowym lub HEPA i oddaje je do pomieszczenia, więc nie wymaga kanałów. Sprawdza się przy powtarzalnych procesach ze znanym, ograniczonym zestawem substancji.

Rodzaje dygestoriów laboratoryjnych w naszej ofercie

O wyborze konstrukcji decydują dwa parametry: dostępna przestrzeń i wymagana wydajność wyciągu. Produkujemy cztery główne warianty:

• Dygestoria wolnostojące: najczęściej w szerokościach 1200, 1500 i 1800 mm, z wentylowaną szafką na chemikalia według EN 14470-1 pod blatem.
• Dygestoria nastołowe: kompaktowe komory montowane na istniejących blatach, tam gdzie brakuje miejsca.
• Dygestoria typu walk-in: do wysokiej aparatury ustawianej na poziomie podłogi, w szerokościach od 900 do 3000 mm.
• Konstrukcje dwukomorowe: dwa niezależne procesy w jednym urządzeniu.

Kolejność decyzji przy zakupie (substancje, wymiary, media, sterowanie) rozpisaliśmy w poradniku jak dobrać dygestorium.

Wyposażenie komory roboczej

Media wyprowadzamy do wnętrza komory, a zawory i przełączniki do panelu zewnętrznego, żeby operator mógł je zamknąć bez sięgania do środka. Standard obejmuje:

• oświetlenie stanowiska,
• instalację wodną i odpływ ze zlewikiem ceramicznym lub polipropylenowym w blacie,
• instalację gazową sterowaną zaworami na panelu (gotowe zestawy dygestoryjne baterii i zaworów),
• gniazda elektryczne 230 V o stopniu ochrony IP44,
• przesuwne okno z hartowanego szkła bezpiecznego ESG o grubości 4 do 6 mm, na kwasoodpornych linkach z przeciwwagami i blokadą na wysokości 500 mm.

Z bliskaKontrola przepływu objętości powietrza

Materiały komory i blatu dygestorium

Materiał komory i blatu dobiera się do odczynników i temperatur. Standardowe dygestoria wykonujemy w pięciu wariantach:

• ceramika wielkogabarytowa (LCT): odporna na stężone kwasy, w tym siarkowy i azotowy, oraz na temperaturę 1000 do 1200°C,
• polipropylen (PP): do pracy z kwasem fluorowodorowym,
• stal nierdzewna: w laboratoriach biologicznych i farmaceutycznych, bo łatwo ją dezynfekować,
• żywica epoksydowa: odporna na stężone zasady i kwasy nieorganiczne (z wyjątkiem fluorowodorowego), z nośnością blatu do 200 kg/m²,
• laminat HPL: ekonomiczny wybór do standardowych analiz.

Te same materiały mają blaty laboratoryjne na stołach obok dygestorium, więc całe stanowisko może mieć jedną klasę odporności.

Specjalistyczne dygestoria: kwas fluorowodorowy, strefy Ex, kwas nadchlorowy

Standardowy wyciąg chemiczny nie nadaje się do kwasu fluorowodorowego (HF) ani do stref zagrożonych wybuchem (ATEX). Do takich zadań produkujemy wersje specjalne:

• dygestoria przeciwwybuchowe (Ex) do pracy z substancjami łatwopalnymi w strefach zagrożenia wybuchem,
• dygestoria do kwasu fluorowodorowego z komorą w całości z polipropylenu.

Osobny przypadek to kwas nadchlorowy: jego opary osadzają w kanale wybuchowe nadchlorany, dlatego komora i kanał muszą mieć instalację zmywającą. Wymagania opisujemy w poradniku o tym, jak dobrać dygestorium do kwasu nadchlorowego.

Z bliskaCzujnik ruchu

Dygestorium w pracowni szkolnej

W szkolnej pracowni chemicznej dygestorium chroni nauczyciela i uczniów podczas doświadczeń pokazowych z gazami i oparami. Liczy się przejrzystość komory z kilku stron, blokada okna, prosty panel sterowania i miejsce na pracowni, które nie zasłania tablicy. Na co jeszcze zwrócić uwagę, opisujemy w tekście o tym, jak wybrać dygestorium do pracowni szkolnej.

Dygestorium a komora laminarna: kluczowe różnice

Dygestorium chroni operatora przed oparami chemicznymi: zasysa powietrze z pomieszczenia i usuwa je razem z zanieczyszczeniami. Komora laminarna chroni próbkę przed zanieczyszczeniami z otoczenia, podając na nią sterylne powietrze. Komora bezpieczeństwa biologicznego (BSC) chroni produkt, operatora i środowisko przed czynnikami biologicznymi. Tych urządzeń nie stosuje się zamiennie.

Z bliskaPrzednia rama dygestorium

Konserwacja i przeglądy dygestorium

Dygestorium zachowuje właściwości ochronne tylko wtedy, gdy jest regularnie czyszczone i sprawdzane. Na co dzień wystarczy:

• czyszczenie wnętrza komory miękką ściereczką i łagodnym detergentem (środki ścierne niszczą powierzchnię blatu),
• neutralizacja powierzchni i przemycie wodą destylowaną po pracy z agresywnymi substancjami,
• usuwanie osadów chemicznych, zanim wywołają korozję albo niekontrolowaną reakcję.

Krok po kroku opisuje to poradnik o tym, jak konserwować dygestorium.

Regularne przeglądy techniczne

Co najmniej raz w roku serwis powinien sprawdzić wydajność wentylatora i szczelność układu wyciągowego. Przegląd obejmuje:

• pomiar przepływu: prędkość napływu w oknie i kalibrację czujników,
• instalacje: szczelność przyłączy wody, odpływu, gazów i stan gniazd elektrycznych,
• filtry: kontrolę i wymianę wkładów węglowych lub HEPA w modelach filtracyjnych.

Ile kosztuje dygestorium laboratoryjne?

Cenę dygestorium ustala się dla konkretnej konfiguracji, bo zależy od kilku czynników naraz:

• rodzaju i szerokości: model nastołowy, wolnostojący 1200 do 1800 mm, walk-in albo dwukomorowy,
• materiału komory i blatu: laminat HPL, żywica epoksydowa, ceramika, stal nierdzewna albo polipropylen,
• sterowania przepływem: stały wyciąg albo układ VAV z czujnikiem i alarmem,
• wersji specjalnej: Ex, HF, kwas nadchlorowy albo filtracja węglowa lub HEPA,
• mediów i wyposażenia: woda, gazy, próżnia, gniazda, szafka na chemikalia pod blatem.

Dygestorium zwykle wycenia się razem z resztą stanowiska, czyli z meblami laboratoryjnymi, blatami i armaturą, bo od nich zależą przyłącza i ilość powietrza w pomieszczeniu.