Blaty laboratoryjne

Jak dobrać blat laboratoryjny w czterech pytaniach

Materiał blatu wybiera się po odpowiedzi na cztery pytania o konkretne stanowisko. W jednej pracowni odpowiedzi często wypadają różnie.

• Jakie odczynniki trafią na blat? Stężone kwasy i zasady wykluczają laminat. Kwas fluorowodorowy (HF) wyklucza ceramikę i szkło, bo reaguje z krzemionką, którą te materiały zawierają.
• Jaka temperatura panuje na stanowisku? Przy otwartym ogniu i gorących naczyniach sprawdza się ceramika monolityczna. Laminat w wysokiej temperaturze odkształca się albo pali.
• Jakie obciążenie mechaniczne zniesie blat? Ciężka aparatura, wibracje wirówek i uderzenia wymagają twardej, stabilnej płyty. Polipropylen przeciętnie znosi ścieranie i zarysowania, a ceramika może pęknąć, gdy uderzy w nią punktowo ciężki przedmiot.
• Jaki budżet ma cała pracownia? Laminat kosztuje najmniej, więc kładzie się go na stanowiskach bez agresywnej chemii, a droższe materiały tylko tam, gdzie stoją kwasy i źródła ciepła.

Typowe błędy przy doborze opisujemy w poradniku jakie blaty do laboratorium wybrać.

Porównanie materiałów blatów laboratoryjnych

Siedem materiałów z oferty różni się przede wszystkim odpornością na kwasy, HF i temperaturę. Odporność chemiczną sprawdza się w testach długiego kontaktu z odczynnikiem, na przykład według SEFA 3 albo EN 13722. W tej drugiej metodzie próbka ma kontakt z odczynnikiem przez 24 godziny, a potem ocenia się zmianę koloru, połysku i struktury powierzchni. Tabelę odporności chemicznej blatów można pobrać na tej stronie. Każdy materiał omawiamy na przykładach stanowisk w tekście przegląd materiałów pod kątem odporności chemicznej.

Ceramika monolityczna

Blat ceramiczny do laboratorium powstaje w długim procesie wypalania i glazurowania. Znosi stężone kwasy i zasady, w tym kwas siarkowy 98% i azotowy 65%. Jest odporny na zarysowania, promieniowanie UV i ogień. Nie wytrzymuje tylko HF. Stosuje się go w laboratoriach chemicznych i mikrobiologicznych.

Żywica epoksydowa

Blat z żywicy epoksydowej to monolityczna płyta bez rdzenia drewnopochodnego, o nasiąkliwości wodą poniżej 0,05%. Dobrze znosi barwniki i rozpuszczalniki i może stale pracować w temperaturze do około 180°C. Pasuje do laboratoriów chemicznych, biologicznych i fizycznych.

Żywica fenolowa

Blat z żywicy fenolowej powstaje z warstw papieru nasyconego żywicą fenolową, sprasowanych pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze. Jego powierzchnię utwardza się z obu stron wiązką elektronów (EBC). Ma dobrą odporność na kwasy, zasady i uderzenia oraz bardzo dobrą na wilgoć, a jego wymiary się nie zmieniają. Sprawdza się w pracowniach chemicznych, analitycznych, biologicznych i dydaktycznych.

Polipropylen

Blat polipropylenowy jest odporny na kwasy i zasady łącznie z HF, a także na barwniki i rozpuszczalniki. Ścieranie i zarysowania znosi przeciętnie. Wybiera się go do laboratoriów, w których środowisko pracy powoduje korozję.

Szkło

Blat laboratoryjny szklany wykonuje się ze szkła bezpiecznego. Jego wierzchnia warstwa jest trawiona chemicznie, a obrzeża są pokryte chemoodporną żywicą fenolową. Jest odporny na uderzenia i wahania temperatury i bardzo dobrze znosi kwasy i zasady poza HF. Trafia do laboratoriów chemicznych i biochemicznych.

Konglomerat kwarcowo-granitowy

Blat z konglomeratu kwarcowo-granitowego składa się w 90% z naturalnego kwarcu, do którego dodaje się żywicę poliestrową i pigmenty. Ma dobrą odporność mechaniczną, na ścieranie i zarysowania, a także na kwasy i zasady.

Laminat postforming

Blat z laminatu to płyta wiórowa pokryta laminatem odpornym na wilgoć i uszkodzenia mechaniczne. Nie wchłania barwiących cieczy, nie odbarwia się na słońcu i jest dostępny w wielu kolorach. Pracuje w laboratoriach szkolnych i analitycznych, z dala od stężonych odczynników i otwartego ognia.

Z tej kategoriiBlat ceramiczny do laboratoriumCeramika monolityczna to materiał, z którego wykonuje się blaty, które z powodzeniem można zastosować w laboratoriach chemicznych oraz mikrobiologicznych.Zobacz produkt

Grubości i obrzeża blatów

Grubość blatu zależy od materiału. Rodzaj obrzeża zależy od tego, czy na stanowisku rozlewa się ciecze.

• ceramika monolityczna: 20 mm, bez podwyższonego obrzeża,
• żywica epoksydowa: 15, 19 albo 25 mm, z obrzeżem podniesionym lub bez,
• żywica fenolowa: obrzeże proste albo podniesione,
• polipropylen: zawsze z podniesionym obrzeżem,
• szkło: 6 mm, ze zintegrowanym podniesionym obrzeżem,
• stal nierdzewna AISI 304 lub 316L: blacha od 1,2 do 1,5 mm wygięta w profil o wysokości około 40 mm, także z podwinięciem morskim.

Podniesione obrzeże (marine edge) zatrzymuje rozlaną ciecz na blacie, zanim spłynie na szafki i podłogę. Dlatego zakłada się je tam, gdzie przelewa się kwasy i zasady. Budowę takiego rantu opisujemy w tekście o właściwościach blatu z żywicy epoksydowej. O stali piszemy w artykule o tym, kiedy wybrać blat ze stali nierdzewnej.

Blaty do dygestoriów i zlewów

Blat dygestorium wykonuje się najczęściej z ceramiki monolitycznej. W wyciągu stoją stężone kwasy i źródła ciepła, a ceramika nie przepuszcza rozlanego odczynnika do mebla. Gdy w dygestorium laboratoryjnym pracuje się z HF, ceramikę zastępuje polipropylen. Zlew i blat z jednego materiału łączą się bez spoiny. Zlew epoksydowy klei się z blatem chemoodpornym klejem epoksydowym, a polipropylenowy zlew wtryskowy wbudowuje się w blat polipropylenowy. Zlewy z ceramiki, żywicy epoksydowej, polipropylenu i stali nierdzewnej opisujemy w kategorii zlewy laboratoryjne.

Z tej kategoriiBlat laboratoryjny szklanyBlat szklany wykonany jest ze szkła bezpiecznego o gr. 6 mm z wierzchnią warstwą trawioną chemicznie. Obrzeża pokryte są chemoodporną żywicą fenolową.Zobacz produkt

Blat i konstrukcja stołu laboratoryjnego

Materiał blatu decyduje o stelażu i szafkach mebli laboratoryjnych, na których leży. Ceramika ma dużą masę własną, więc wymaga wzmocnionego stelaża. Blat z żywicy epoksydowej montuje się jako element samonośny. W laboratorium Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego blaty z żywicy fenolowej leżą na stalowych stelażach. Są tam stanowiska do pracy siedzącej i stojącej oraz ciąg ze zlewem. Wymagania dla całego stołu, w tym stabilność i odporność na obciążenia, określa norma PN-EN 13150.

Pielęgnacja blatu laboratoryjnego

Blat myje się łagodnym środkiem dobranym do materiału, bez substancji ściernych.

• Żywicę epoksydową czyści się delikatnymi środkami, bo ścierniwo naruszyłoby jej gładką powierzchnię.
• Żywica fenolowa ma budowę warstwową, więc gorzej niż epoksyd znosi wysoką temperaturę i intensywną chemię.
• Polipropylen i konglomerat myje się regularnie, bez agresywnych detergentów. Do konglomeratu wystarczą środki neutralne.
• Laminat myje się ściereczką z mikrofibry i łagodnym detergentem. Obrzeże i spoiny poliuretanowe muszą być szczelne, bo woda, która przez nie przeniknie, powoduje pęcznienie rdzenia.
• Stali nierdzewnej nie czyści się środkami z chlorem.

Więcej o czyszczeniu i kontroli spoin piszemy w poradniku jak dbać o blaty laboratoryjne.

Z tej kategoriiBlat polipropylenowyBlat polipropylenowy to blat laboratoryjny z podniesionym obrzeżem, odporny na kwasy i zasady, także na HF, w który można wbudować zlew.Zobacz produkt

Od czego zależy cena blatu laboratoryjnego

Cena blatu zależy przede wszystkim od materiału, a w dalszej kolejności od ilości i obróbki:

• materiał: laminat jest najtańszy, ceramika monolityczna najdroższa, a żywice, polipropylen i konglomerat mieszczą się pomiędzy,
• długość i kształt blatów, w tym narożniki i ciągi wyspowe,
• grubość i rodzaj obrzeża,
• wycięcia i zintegrowane zlewy z tego samego materiału,
• konstrukcja nośna pod cięższe materiały,
• liczba stanowisk, które wymagają droższego materiału.